|
Tęczą piętnastu jezior wokół sudawskiej warowni
Trasa oznaczona kolorem zielonym.
Przebieg: Olecko- J.Sedraneckie- Łęgowo- Olszewo- Jurki- Niemsty-
Cichy- Dybowo- Gryzy- Doliwy- Dobki- Rosochackie- Olecko.
Długość trasy – 49,5 km.
Skrótem: przez Doliwski Borek (patrz mapa)– 24,9 km.
0,0 km - trasę rozpoczynamy przy „Kamiennym Mostku” nad Legą przy
jej wypływie z jeziora. Nie przekraczając mostka jedziemy chodnikiem
i dalej polbrukową alejką wzdłuż brzegu, zostawiając z prawej
budynek prokuratury. Po prawej, nad jeziorem znajduje się hangar
stanicy Oleckiego Klubu Wodnego.
0,2 km – ulica Sembrzyckiego, jedziemy w lewo aby po chwili skręcić
w prawo w ulicę Czerwonego Krzyża.
0,6 km – na łuku ulicy skręcamy w prawo, do parku i jedziemy alejką
w kierunku stadionu. Wymieniona wcześniej stanica jest częścią
dawnego kompleksu sportowego. Na całość składały się: dwa stadiony,
hipodrom, strzelnica, korty i oryginalne kąpielisko miejskie oraz
kamienna półrotunda pomnika poświęconego żołnierzom z poległych w
wojnach 1866, 1870/71. Przy pobliskim stadionie zobaczymy zadaszoną
altankę – miejsce wybudowane z myślą o komisji sędziowskiej zawodów
hippicznych.
0,8 km – za altanką skręcamy w lewo i po przekroczeniu torowiska
byłej wąskotorówki ponownie skręcamy w lewo pod górkę, w stronę
kamiennej półrotundy.
1,0 km – jesteśmy przy półrotundzie, jedziemy na wprost, w stronę
widocznych kortów tenisowych, za nimi objeżdżamy restaurację
Colosseum- zostawiając ją po prawej.
1,3 km – szosa do Gołdapi, skręcamy w prawo, aby po 100 m skręcić w
lewo na ulicę Wiejską.
1,7 km – koniec ulicy Wiejskiej, skręcamy w prawo i jedziemy wzdłuż
byłej linii kolejowej do Gołdapi.
2,2 km – po lewej pozostałość po byłej stacji meteorologicznej.
Stacja meteo - założona w 1893 r. przez dr Pabsta. Tu zmierzono
rekordy temperatur: -420C- 9 lutego 1929 r. oraz -380C w marcu 1940
r. Zanotowano też 1 m śniegu w maju 1935 r. Dawne to czasy a dziś aż
trudno w to uwierzyć.
2,6 km – wiadukt kolejowy, za wiaduktem w prawo i dalej na wprost
pomijając wszystkie drogi boczne. Przed nami dolina strumienia
Matłak- głęboka rynna polodowcowa z Jeziorem Walulika. Malownicza
panorama ukazująca 200-metrowe wzgórza na horyzoncie powinna
zadowolić najbardziej wybredne gusta.
3,7 km – na szczycie wzniesienia punkt widokowy.
4,8 km – skrzyżowanie nad Jeziorem Sedraneckim, skręcamy w lewo, do
lasu i cały czas jedziemy na wprost trzymając się głównej drogi.
Przed nami Jezioro Sedraneckie-atrakcyjny wędkarsko zbiornik. W
czasie budowy linii kolejowej Ełk-Gołdap w 1879 r. jezioro przeciął
olbrzymi nasyp (widoczny po prawej).
5,3 km – po prawej zjazd do ośrodka wypoczynkowego- camping, plaża,
bar, sauna, boisko do siatkówki.
6,6 km – przed dużym podjazdem w prawo odchodzi – tu znajduje się
urokliwe miejsce do wypoczynku. Poruszając się brzegiem jeziora
zobaczymy ślady „działalności bobrów”.
7,0 km – skrzyżowanie leśne na końcu jeziora, jedziemy w prawo. Jest
to przesmyk między jeziorami: Sedraneckim i Kulistym. Teren mocno
opada- do poziomu jeziora (po deszczach droga jest błotnista) aby
następnie ponownie piąć się pod górę). Za wspaniałym okazem sosny
rozjazd (po lewej widać siedlisko), jedziemy w prawo i dalej na
wprost pomijając wszystkie drogi boczne.
9,0 km – droga poprzeczna przy fermie hodowlanej, jedziemy w prawo.
9,3 km – rozjazd w Łęgowie, skręcamy w lewo, jedziemy przez wieś
objeżdżając Jezioro Łęgowskie. We wsi znajduje się ferma strusi-
gospodarstwo na końcu wsi. Obok funkcjonuje żwirownia Stożne, z jej
materiału budowano umocnień umocnienia Wilczego Szańca w Gierłoży.
10,3 km – koniec wsi, na wprost lewą odnogą i po 50 m w lewo, cały
czas objeżdżamy jezioro. Po lewej miejsce do odpoczynku z widokiem
na jezioro.
11,0 km – poprzeczna szeroka żwirówka, w lewo.
11,2 km – przy dużym przepuście szeroka droga żwirowa, w prawo i
cały czas na wprost.
12,6 km – punkt widokowy, po lewej Jezioro Kuliste - ukryte w
polodowcowej rozpadlinie jezioro o niedostępnych brzegach. Z naszej
drogi ujrzymy piękny widok z wysokiego zbocza.
13,4 km – droga asfaltowa Duły – Olszewo, w prawo. Po lewej
malowniczy zespół jezior olszewskich: Jez. Gordejskie- z wyspą,
Boczne, Głębokie i Olszewskie (wypływa z nich strumień Ostrówka). Tu
znajduje się wiele miejsc gniazdowania ptactwa wodnego.
15,0 km – początek Olszewa, jedziemy na wprost asfaltem przez wieś
Olszewo – rozłożone wokół doliny. Dolinę jezior okala z południa
Gordejecki Las. Sklep, PKS.
16,3 km – koniec Olszewa, pomijamy odchodząca w lewo droga i
poruszamy się asfaltem na wprost.
17,5 km – wiata przystanku PKS, skręcamy na żwirówkę w lewo. Droga
prowadzi przez las.
19,0 – początek miejscowości Jurki. Skręcamy na gościniec w prawo.
UWAGA SKRÓT ! Jeżeli pojedziemy, główną droga przez Jurki na wprost,
po przejechaniu miejscowości dojedziemy do lasu. Na jego skraju
skrzyżowanie, które należy przejechać na wprost. Jesteśmy ponownie
na trasie (33,6 km). Długość skrótu – 1,5 km.
19,6 km – na szczycie wzniesienia punkt widokowy- w prawo i do
przodu na horyzoncie Szeska Góra z charakterystycznymi dwoma
wierzchołkami.
20,4 km – punkt widokowy, po prawej do przodu widok na Szeską Górę i
na lewo od niej skraj Puszczy Boreckiej,
20,9 km - punkt widokowy, na prawo do przodu- Szeska Góra, na prawo
do tyłu Jurkowskie Pagórki. Zjeżdżamy w dolinę Cichej Strugi.
 21,3
km – rozjazd przed Niemstami, w prawo. Niemsty- zespół
dworsko-parkowy z podwórzem gospodarczym w Niemstach położony w
gminie Świętajno (około 10 km na północ od Świętajna). Majątek
ziemski w latach dwudziestych XX wieku należał do rodziny Middendorf.
Z tamtych lat zachowały się zabudowania i układ podwórza
gospodarczego z rządcówką, a z dawnego parku pojedyncze drzewa.
Niewielki dwór pochodzi z początku XX w. Założony na rzucie
zbliżonym do kwadratu, parterowy, przekryty dachem mansardowym,
czteropołaciowym. Od strony drogi dojazdowej na narożu widoczny
wieloboczny ryzalit. W dawnej elewacji parkowej zachowała się
szeroka otwarta weranda. Obecnie dworek jest odnowiony. Do dworku
dojeżdżamy lewą odnogą rozwidlenia. Do Cichego jedziemy piękną
dębową aleją, po prawej widok na Jurkowskie Pagórki.
 22,7
km – szosa asfaltowa Duły- Cichy, skręcamy w lewo. Cichy-
Zespół dworski w Cichym – to dawny majątek położony 16 km na
północny zachód od Olecka. Obiekty pałacowo-parkowe z rozległym
podwórzem gospodarczym, usytuowane są w środku wsi, w pobliżu
kościoła. Majątek powstał z nadania rycerskiego w 1554 r. W XIX i XX
wieku własność rodziny Witting i von Gehren. W latach dwudziestych
XX w. właściciel majątku von Gehren pełnił funkcję starosty powiatu.
Majątek obejmował 1090 ha ziemi, trzy folwarki, funkcjonowała
gorzelnia, młyn, mleczarnia, tartak. Nietypowe założenie pod
względem kompozycji. Pałac w pobliżu zabudowań gospodarczych i
podwórza, natomiast park usytuowany w oddaleniu, przylegający do
podwórza gospodarczego. Park, choć mocno zaniedbany, zasługuje na
szczególną uwagę. Typ krajobrazowy o dużej powierzchni 18,5 ha, miał
bardzo malowniczą kompozycję, z rzeczką, kilkoma mostkami, wijącymi
się alejkami. Zachował się zróżnicowany starodrzew: lipy, klony,
wiązy, dęby. Na skraju parku, w pobliżu podwórza gospodarczego
usytuowany był cmentarz rodowy. Pałac w swej zasadniczej części
wzniesiony został w 1750 r. (z tego czasu pozostały mury korpusu
głównego). W 1848 r. został znacznie powiększony i przebudowany. W
latach siedemdziesiątych XX w. przeszedł gruntowny remont. Założony
na rzucie litery L, dwukondygnacyjny, przekryty dachami
czterospadowymi. W elewacji frontowej mocno wysunięty murowany
przedsionek, poprzedzony szerokimi schodami, podtrzymujący duży
taras z ozdobną balustradą.
Na zboczu jaru (po prawej stronie szosy) resztki XVIII w. grobowca
rodziny Goege i Wittig. Jak głosi napis z grobowca fundatorzy
wierzyli, że miłość jest silniejsza od śmierci. Kościół w Cichych
pochodzi z 1566 r.Znajdują się w nim płyty nagrobne rodziny
Giżyckich z XVII w. oraz tryptyk Świętej Agnieszki z XVI w.
Przy zakolu strumienia rośnie olbrzymie drzewo o obwodzie 6,6m w
pierśnicy oraz 300-letni dąb. Zabudowa gospodarcza obejmowała:
gorzelnię, mleczarnię, tartak i Cichowski Młyn- obecnie elektrownię
napędzaną przez Cichowską Strugę. Na jej brzegach znajdują się ślady
obecności bobrów. We wsi sklepy i przystanek PKS.
23,2 km – skrzyżowanie z szosą Dunajek- Kowale Oleckie, jedziemy w
lewo. Trasa będzie prowadziła drugorzędną szosą asfaltową. Zalecana
ostrożność.
25,3 km – miejscowość Dybowo pokonujemy na wprost. Po sklep, w
nogach poczujemy „moc” Mazur Garbatych.
26,8 km – początek Gryz, z prawej odchodzi szosa do Mazur, jedziemy
na wprost przez wieś. Gryzy- wieś i dawna stacja kolejowa na linii
Olecko-Kruklanki uruchomionej 15 września 1908 r. (ten odcinek
liczył 43,7 km), PKS.
27,5 km – koniec Gryz, za budynkiem dawnej szkoły skręcamy w lewo.
28,0 km – w lewo, na nasyp kolejowy.
28,5 km – w lewo odchodzi droga leśna prowadząca do grodziska (Góry
Zamkowej). Po zejściu z torowiska skręcamy w prawo. Droga do
wędrówki pieszej. Na przesmyku pomiędzy jeziorami Stopka i Długim
odkryto owiane legendami wczesnośredniowieczne grodzisko Sudawów
Wallburg z kamiennym murem na przedpolu. Badania archeologiczne
prowadzono tu już w XIX wieku.
29,2 km – w lewo odchodzi droga do Góry Zamkowej (grodziska)–
odcinek do przejścia pieszo.
30,8 km - torowisko kolei prowadzi przez podmokłe lasy. Pomiędzy
jeziorami Długim i Kociołek z wysokiego nasypu roztacza się piękny
widok. Romantyczną, pełną jezior i lasów okolicę nazywano dawniej
„Szwajcarią Olecką”. Na dalszej trasie spotkamy pozostałości
budownictwa kolejowego- przepusty i wiadukty. Dobrze zachowany
został wiadukt w Doliwach.Na całej trasie znajdują się pruskie znaki
pomiarowe i słupki kilometrowe szlaku.
31,7 km – przy wiadukcie kolejowym w prawo. Po prawej mijamy Domek
Myśliwski koła łowieckiego „Sarna” z Olecka. Za bramą wejściową
znajduje się pamiątkowy kamień.
31,8 km – tuż za dworkiem w lewo.
32,2 km – zespół strzelnic koła łowieckiego- doskonałe miejsce na
odpoczynek ( Uważajcie Państwo –wchodzicie na teren myśliwych!).
32,4 km – pomijamy drogę odchodzącą w prawo i poruszając się na
wprost przekraczamy nasyp byłego torowiska, za którym skręcamy w
prawo.
33,0 km – po prawej wiadukt kolejowy (na przęśle oryginalne
podkłady), jedziemy na wprost przez osadę leśną Doliwy.
33,6 km – za osadą skrzyżowanie na skraju lasu przy krzyżu- z lewej
dochodzi skrót trasy), skręcamy w prawo.
34,3 km – rozjazd przy leśniczówce na obszernej polanie - w prawo i
cały czas na wprost drogą leśną. Warto poszukać leśnych skarbów- np.
grzybów.
 35,8
km – szosa Olecko- Giżycko, którą przekraczamy jadąc na wprost i
dalej główną drogą, pomijając z lewej odnogę do Gordejek (37,2 km)
oraz drogę odchodzącą w prawo (37,6 km).
36,2 km – przy studzience kanalizacyjnej skręcamy w lewo- do Dobek.
39,0 km – wjeżdżamy do Dobek, przejeżdżamy przez mostek na Ostrówce
(39,1 km), po lewej mijamy pozostałość po pomniku (39,6 km). Pomnik
wzniesiony był po I Wojnie Światowej i poświęcony został pamięci
ofiarom wojny z okolic Dobek. Po lewej znajduje się malownicze
Jezioro Dobskie.
40,3 km – za Dobkami skręcamy w drogę na prawo biegnącą pod górę.
42,6 km – za gospodarstwem droga w prawo, którą pomijamy.
43,4 km – droga poprzeczna Jaśki- Rosochackie, jedziemy w prawo.
43,9 km – skrzyżowanie przy sklepie w Rosochackich, jedziemy w lewo
i asfaltem do Olecka. Przystanek PKS.
48,3 km – szosa Olecko- Ełk, jedziemy w lewo, następnie przez rondo
w lewo i na pierwszym rozwidleniu ulicą jednokierunkową w prawo.
Mijamy gazownię, która powstała w 1897 r., za nią Strumień Matłak
płynący w rurach pod zabudową miejską. Jego wylot znajduje się przy
moście na ulicy Tunelowej i nie opodal wpada do Legi. Ciekawostką
jest to, że podczas przebudowy dworca kolejowego w 1937 r. rury, w
których płynie Matłak, oczyszczono, a wydobyty muł i ziemię
wyrównano tworząc przed nim skwer – „Zieleniec Pranga”. Nazwa ta
miała upamiętniać dwóch burmistrzów o nazwisku Prang, którzy
piastowali ten urząd w 1737 roku i w latach 1914-1919.
49,5 km – naroże Placu Wolności przy poczcie. Olecki rynek był
największym rynkiem w dawnych Prusach. W parku budynek dawnego
starostwa (1818 r.). Na Kościelnym Wzgórzu zbudowany w 1990 r.
kościół znakomicie wkomponowuje się w otoczenie. Kamienny obelisk
ustawiono w 2000 r. na miejscu przeniesionego na cmentarz
ewangelicki pomnika żołnierzy z wojen 1866 i 1870/71. Wokół rynku
mamy kilka przykładów przedwojennej zabudowy, która świadczy o
unikalnym klimacie i pięknie naszego miasta. Warto udać się na
pobliską ulicę Armii Krajowej - po obu jej stronach stoją
zabudowania wpisane do rejestru zabytków. To przykład starej,
przedwojennej zabudowy.
Mapa trasy
|
wstecz